Шегіртке

Шегіртке

Қазақстандағы шегіртке өзі немене? Бұл апат па әлде дәмді тағам ба, теңдессіз әуенші ме әлде ғылыми зерттеулерге арналған экспонат па? Талдап көрейік. Сонымен ерекше қауіп төндіретіні — саны миллиондаған дараға жеткенде егістіктер мен ормандарға шабуыл жасайтын шегіртке үйірлері. Ол сонша жалмауыз, сондықтан мұндай үйір бірнеше сағатта жүздеген, тіпті мыңдаған гектар егінді жойып жібере алады. Шегіртке үйірлері мыңдаған шақырымға қоныс аудара алады, өйткені олар үшін шекара да, кеден де жоқ. Шегіртке үйірінің ашық теңіз үстінен 2400 км-ден астам ұшқан мұхиттан асып ұшу жағдайлары да белгілі. Сондықтан Қазақстанда шегірткені көру — бүгінгі күннің шындығы. Қазақстанға шегіртке визасыз режимде келеді, мәселен итальяндық прус пен азиялық шегіртке. Қымбатты қонақтарды Қазақстан 2014 жылы химиялық өңдеумен қарсы алуға дайын болды, оған республикалық бюджеттен 2,9 млрд теңге көлемінде қаражат бөлінді. Қазақстанда шегірткені Ақтөбе, Алматы және Солтүстік Қазақстан, сондай-ақ Қазақстанның Батысы сияқты облыстарда қарсы алу үшін 18 ұшақ пен өте жеңіл авиацияның 43 әуе кемесі тартылды. Оны азыққа жегісі келетін адамдар мен оны жойғысы келетін адамдардың мүддесін біріктіруге болмайтыны өкінішті. азық-түлік өнімі зая кетеді. Інжілде шегірткенің тамаққа жарамды екені айтылады. Демек, оны ежелден тамаққа жеген. Ал біздің замандастарға келсек, кейбіреулер мұны сыраға жақсы тіскебасар деп есептейді. Шынында да кейбір халықтар бүгінде қуырылған шегірткені тамаққа пайдаланады, өйткені онда жануар нәруызы көп. Шегірткелер шегіртке мен бөбекшіл сияқты — жәндіктер әлеміндегі мойындалған әуеншілер. Егер олар аз болса, онда олардың әуенін рахаттанып тыңдауға болады, ал егер бұл үйір болса ше? Сонда ұшып бара жатқан шегірткенің даусын күн күркіреуінің гүрілі деп қалуға болады. Шегіртке үйірлері өзінің үйлесімділігімен таңғалдырады. Кейбір ғалымдар шегірткенің үйірде ешқашан бір-бірімен қалай соқтығыспайтыны туралы сұрақ қойды. Мұндай үйлесімділіктің құпиясы неде? Шегірткеде көздерінің артында орналасқан, қозғалысқа сезімтал нейрон бар екен. Ғалымдар шегірткенің реакциясы адам көзінің жыпылықтауынан бес есе жылдам екенін анықтады. Мұндай жаңалық жылжымалы роботқа жақындап келе жатқан нысандармен соқтығысудан аулақ болуға мүмкіндік беретін компьютерленген жүйелер жасауға шабыт болды. Міне, шынында да оның не екенін білмейсің — шегіртке, апат па әлде ғылыми шабыттың музасы ма.